A złote jabłko stało się jabłkiem niezgody – o kulturowym i leksykograficznym wymiarze dwóch mitologizmów z komponentem nazywającym owoc

Main Article Content

Magdalena Puda-Blokesz
https://orcid.org/0000-0002-3449-506X

Abstrakt

In the phraseological stock of Polish there can be found language units which conceal a cultural symbolism of mythological provenance - symbolism that speakers are perhaps sometimes unaware of. In this group tere are two phraseological expressions containing a fruit name (apple) that seem to be genetically related to Greek mythology: the złote jabłko [golden apple] and the jabłko niezgody [apple of discord]. The article presents the etymology of the ‘apple’ lexeme, broadly outlines the symbolism of apple and apple tree in various cultures and mythologies, and eventually discusses, inter alia, (1) mythological motivation of the units under consideration, (2) semantic and formal status of mythology-based phraseological expressions, (3) lexicographic status of both expressions, and (4) their international character.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Puda-Blokesz, M. (2015) „A złote jabłko stało się jabłkiem niezgody – o kulturowym i leksykograficznym wymiarze dwóch mitologizmów z komponentem nazywającym owoc”, ANNALES UNIVERSITATIS PAEDAGOGICAE CRACOVIENSIS. STUDIA LINGUISTICA, (10). Dostępne na: https://studialinguistica.uken.krakow.pl/article/view/5151 (Udostępniono: 16 lipiec 2024).
Dział
Artykuły naukowe

Bibliografia

Bartmiński J. (red.), 2012, Słownik stereotypów i symboli ludowych, t. 1: Kosmos, z. 4: Świat, światło, metale, Lublin.
Google Scholar

Basaj M., 1988, O polu semantycznym internacjonalizmów frazeologicznych, „Z Polskich Studiów Slawistycznych”, seria 7, s. 29–35.
Google Scholar

Bańkowski A., 2000, Etymologiczny słownik języka polskiego, t. 1, Warszawa.
Google Scholar

Biedermann H., 2001, Leksykon symboli, tłum. J. Rubinowicz, Warszawa.
Google Scholar

Boryś W., 2005, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków.
Google Scholar

Burszta W.J., 1998, Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań.
Google Scholar

Chenel Á.P., Simarro A.S., 2008, Słownik symboli, tłum. M. Boberska, Warszawa.
Google Scholar

Chlebda W., 2005, Szkice o skrzydlatych słowach. Interpretacje lingwistyczne, Opole.
Google Scholar

Grimal P., 1997, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław – Warszawa – Kraków.
Google Scholar

Kopaliński W., 1990, Słownik symboli, Warszawa.
Google Scholar

Krzyżyk D., 2009, Znajomość związków frazeologicznych o rodowodzie mitologicznym (na podstawie badań wśród studentów), [w:] Język żyje. Rzecz o współczesnej polszczyźnie, red. K. Ożóg, Rzeszów, s. 134–141.
Google Scholar

Lewicki A.M., Pajdzińska A., 2001, Frazeologia, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 315–333.
Google Scholar

Lurker M., 1989, Słownik obrazów i symboli biblijnych, tłum. bp K. Romaniuk, Poznań.
Google Scholar

Lurker M., 1994, Przesłanie symboli w mitach, kulturach i religiach, tłum. R. Wojnakowski, Kraków.
Google Scholar

Maćkiewicz J., 2001, Wyrazy międzynarodowe (internacjonalizmy) we współczesnym języku polskim, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin , s. 555–562.
Google Scholar

Michalunio C., 2008, Dicta. Zbiór łacińskich sentencji, przysłów, zwrotów i powiedzeń z indeksem osobowym i tematycznym, Kraków.
Google Scholar

Oesterreicher-Mollwo M. (oprac.), 1992, Leksykon symboli, tłum. J. Prokopiuk, Warszawa.
Google Scholar

Oleśkiewicz A., 2007, Europa języków. Związki frazeologiczne o proweniencji biblijnej i antycznej w europejskiej wspólnocie słownikowej, Kraków.
Google Scholar

Plezia M., 2001, Tysiąclecie kultury antycznej w Polsce, [w:] idem, Scripta minora. Łacina średniowieczna i Wincenty Kadłubek, Kraków, s. 163–174.
Google Scholar

Puda-Blokesz M., 2011, Wariantywność mitologizmów frazeologicznych w świetle danych leksykograficznych, [w:] Perspektywy współczesnej frazeologii polskiej. Wariantyw- we frazeologii, red. P. Fliciński, Poznań, s. 81–93.
Google Scholar

Puda-Blokesz M., 2014, Mitologizmy frazeologiczne w języku polskim (na materiale leksykografii XX i XXI wieku), Kraków.
Google Scholar

Puda-Blokesz M. (w druku), Wokół problemów genezy polskich mitologizmów frazeologicznych, [w:] Perspektywy współczesnej frazeologii polskiej. Geneza dawnych i nowych frazeologizmów polskich, red. G. Dziamska-Lenart, J. Liberek, Poznań.
Google Scholar

Sinko T., 1988, Antyk w literaturze polskiej. Prace komparatystyczne, wybór i oprac. T. Bieńkowski, wstęp S. Stabryła, Warszawa.
Google Scholar

Sobol E. (red.), 1996, Słownik wyrazów obcych, Warszawa.
Google Scholar

Stabryła S., 2007, Złote jabłka Afrodyty. Greckie legendy o miłości, Warszawa.
Google Scholar

Zamarovský V., 2006, Encyklopedia mitologii antycznej, tłum. J. Illg, L. Spyrka, J. Wania, Warszawa.
Google Scholar